
Tarozida tortiladigan tovarga shtrix-kod: vazn kodi qanday ishlaydi
Tarozi har safar yangi yorliq chiqaradi: kodning bir qismi tovarni, qolgani vazn yoki narxni bildiradi. Kassa uni qanday ajratishini ko'rib chiqamiz.
Do'konda pishloq yoki go'sht tortasiz, tarozi yorliq chiqaradi, kassir uni skanerlaydi va summa darrov chiqadi. Bu yorliqdagi kod qadoqlangan tovardagi kodga o'xshamaydi: unda faqat tovar emas, aynan o'sha porsiyaning vazni yoki narxi ham yashiringan. Qanday ishlashini bilsangiz, kassadagi va sanoqdagi ko'p xatolarning sababi tushunarli bo'ladi.
Kod ichida nima bor
Qadoqlangan sut qutisining kodi doim bir xil: bir tovar, bir raqam. Tortiladigan tovarda esa har bir porsiya boshqacha: bir mijozga 1,250 kg, keyingisiga 0,730 kg. Har bir mumkin bo'lgan vazn uchun alohida kod ochib bo'lmaydi. Shuning uchun tarozi kod ichiga ikkita ma'lumotni joylaydi: qaysi tovar va qancha. Narx esa tez-tez o'zgaradi, shuning uchun uni kodga qotirib qo'yish har doim ham qulay emas (bu haqida pastda).
Keng tarqalgan sxema 13 raqamli EAN-13 shaklidan foydalanadi:
- boshida do'kon ichida ishlatish uchun ajratilgan prefiks, masalan 21;
- keyin tovar kodi, besh raqam, masalan 12345;
- keyin vazn grammda, besh raqam, masalan 01250;
- oxirida nazorat raqami.
Hammasi birga: 2112345012506. Kassa dasturi boshidagi raqamlarga qarab bu tortiladigan tovar ekanini tushunadi, 12345 bo'yicha kartochkani topadi, 01250 ni 1,250 kg deb o'qiydi va kilogramm narxiga ko'paytiradi. Tarozi va kassa qaysi raqam nimani bildirishiga bir xil sozlangan bo'lishi shart. Sxema do'konlar va dasturlar orasida farq qilishi mumkin: tovar kodi to'rt raqamli bo'lishi yoki vazn o'rniga tayyor summa yozilishi ham uchraydi.
Bunday kod faqat sizning do'koningiz ichida ma'noga ega. Uni tashqariga, boshqa savdo nuqtalariga yoki yetkazib beruvchiga tovar kodi sifatida bermang. Prefiks oralig'ini va amaldagi qoidalarni GS1 vakolatxonasidan yoki dastur hujjatidan aniqlang.
Vazn yoki narx: nimani kodlash kerak
Vazn yozilgan kodning asosiy qulayligi shundaki, narx o'zgarganda yorliqlarni qayta chop etish shart emas: kassa joriy kilogramm narxini bazadan oladi. Narx yozilgan kodda summa yorliqning o'zida qotib qoladi, shuning uchun narx o'zgargach eski yorliqlar noto'g'ri summa beradi. Ikkinchi variantni faqat tarozi yoki kassa birinchisini qo'llamasa tanlang, narx o'zgargan kuni esa eski yorliqlarni sotuvdan olib tashlang.
Yorliqda nima bo'lishi kerak
Kodning yonida tovar nomi, vazn, kilogramm narxi, jami summa va qadoqlangan sana turadi; tez buziladigan tovarda yaroqlilik muddati ham. Kodni qadoqning tekis joyiga, plyonka burishmagan va buklanmagan joyga yopishtiring. Nam yoki yog'li yuzaga yelim yaxshi yopishmaydi, shuning uchun yorliqni quruq, toza qismga qo'ying. Kodning ikki chetida bo'sh joy qoldiring: u bo'lmasa, skaner boshlanishni topa olmaydi.
Idish yoki laganning vazni (tara) tarozida ayirib tashlanishi kerak, aks holda mijoz qadoq uchun ham pul to'laydi. Tarani smena boshida va idish almashgan har safar tekshiring.
Tarozi va kassani tekshirish
Yangi tovar qo'shilganda yoki sozlama o'zgarganda quyidagi tekshiruvdan o'ting:
- Tarozida tovar kodini bazadagi bilan bir xil kiriting.
- Bitta porsiyani tortib, yorliq chiqaring.
- Uni kassada skanerlang va nom, vazn hamda summani ko'ring.
- Summani qo'lda hisoblab solishtiring: 1,250 kg × 18 000 so'm = 22 500 so'm.
- Juda kichik (0,050 kg) va katta vaznda takrorlang.
Kassada tovar topilmasa, odatda kod bazada yo'q yoki tarozida boshqacha kiritilgan. Summa farq qilsa, vazn raqamlarining o'rni yoki narx birligi (kg yoki gramm) noto'g'ri sozlangan. Tarozining o'zini tekshirish va muhrlash bo'yicha amaldagi talablarni ham aniqlang.
Inventarizatsiyada tortiladigan tovar
Sanoqda yorliqni skanerlash o'sha porsiyaning vaznini qo'shadi, dastur esa bir tovar kodining hamma vaznlarini jamlaydi. Eng ko'p uchraydigan chalkashlik: yarmi sotilgan qadoqda eski yorliq qolgan. Undagi vazn endi haqiqatga to'g'ri kelmaydi, shuning uchun qoldiqni qayta tortib, yangi yorliq chiqaring. Yorliqsiz, ochiq turgan tovarni tortib, qo'lda kiriting.
Xulosa
Tortiladigan tovar kodi ikki qismdan iborat: nima va qancha. Sxema tarozi va kassada bir xil bo'lsa, narx xatolari kamayadi. Shtrix jamoasi tarozi yorliqlaringizni tekshiradi, kassada skanerlab sinaydi va sanoqda tortiladigan tovarni qanday hisobga olishni sozlab beradi.